JABŁONIEC 1914
Limanowskie Stowarzyszenie Historii Ożywionej
Aktualności
dodano: 31-08-2016 18:54:15,
odsłon: 495
PL
W Kirlibabie na Bukowinie przy mogile legionistów polskich
Zwiedzając północną Rumunię, kierując się od Satu Mare (węg. Szatmárnémeti) na wschód, do Bukowiny, warto zatrzymać się w niewielkiej miejscowości Kirlibaba (rum. Cârlibaba), w okręgu Suczawa.Tutaj potok o nazwie Cârlibaba wpada do Złotej Bystrzycy.

   Są tu trzy świątynie: dwie cerkwie i kościół katolicki pw. Świętego Ludwika IX, króla Francji (dobrze widoczny po prawej stronie drogi nr 18 – jadąc na wschód – za rzeczką, przez most, na zboczu wzniesienia). Z historią Francji wiąże się tylko patron tejże świątyni rzymsko-katolickiej, natomiast samo miejsce jak najbardziej przynależy do historii Polski. W styczniu 1915 roku w tych okolicach (na łuku Karpat) dzielnie walczyli polscy legioniści z 2. i 3. Pułku Piechoty Legionów Polskich, przeformowanych w maju 1915 roku w II Brygadę Legionów, zwaną „Karpacką” lub „Żelazną”, broniąc przełęczy karpackich. Opis bitwy jest dostępny w literaturze, więc go pominę. Bitwa pod Kirlibabą zakończyła się wyparciem Moskali poza linię Karpat. Poległo tutaj kilkunastu legionistów, których pochowano w mogile po zachodniej stronie wspomnianego wcześniej kościoła. W 1932 roku ufundowano niewielkich rozmiarów Pomnik Legionów, odnowiony w roku 2007.

 

   W górnej części widnieje tabliczka (starsza, wydaje się być oryginalną) z inskrypcją:

 

 

Tu spoczywają

porucznik Legionów Polskich

Stanisław Strzelecki

i

czterech legionistów polskich

poległych bohaterską śmiercią

pod Kirlibabą

dnia 19 stycznia 1915 roku

 

 

Poniżej znajduje się większa tablica (ufundowana w roku 2007) z napisem (w językach: rumuńskim i polskim) następującej treści:

 

 

Pamięci żołnierzy II Brygady Legionów Polskich

poległych w dniach 19- 23 stycznia 1915 roku w bitwie z oddziałami armii rosyjskiej,

spoczywających w tej mogile: kapitan Stanisław Strzelecki,

szeregowi: Józef Dzierża, Wilhelm Goll, Jan Grochowski, Józef Krzaśnik, Wojciech Matula,

Jan Milewski, Konstanty Parszywka, Józef Pluta, Jan Skulak, Józef Tomasik, Michał Zaraza.

Odnowiono z funduszy Senatu Rzeczypospolitej Polskiej staraniem Stowarzyszenia

„Wspólnota Polska” i Towarzystwa Karpackiego.

A. D. 2007

 

 

Wyjaśnię pokrótce, skąd może wynikać różnica w liczbie pochowanych w mogile żołnierzy wyszczególnionych na obydwu tablicach. Otóż Oddziały Oczyszczania i Porządkowania Pól Bitewnych, zajmujące się ewidencjonowaniem poległych żołnierzy i przygotowaniem prowizorycznych cmentarzy, zbiorowe mogiły ziemne (tworzone przeważnie w pobliżu pola walki lub bezpośrednio na stanowiskach bojowych) znakowały na nagrobku tylko jednym (lub co najwyżej paroma) nazwiskami pochowanych żołnierzy. Nazwiska pozostałych żołnierzy były wyszczególnione w ewidencji Centralnego Biura Ewidencyjnego Ministerstwa Wojny lub kartotekach służb Grobownictwa Wojennego. W pojedynczych grobach chowano z reguły oficerów i żołnierzy szczególnie zasłużonych na polu walki. Takie były wytyczne Biura Ewidencyjnego.

 

29 sierpnia br. polsko-węgierska „zaimprowizowana” delegacja złożona z przyjaciół, podróżujących po Bukowinie: niżej podpisany z córką Anią z Limanowej oraz László z Miskolca, złożyła hołd polskim legionistom, którzy tu polegli i zostali pochowani w obcej ziemi, broniąc w styczniu 1915 roku bram Węgier (nieco wcześniej, w grudniu 1914 roku, węgierscy huzarzy przelali krew na Jabłońcu, broniąc Galicji przed Moskalami). Tu, w Kirlibabie,  walczyli o wskrzeszenie ukochanej Ojczyzny i tu umierali z daleka od swojego kraju. Na mogile legionistów złożona została wiązanka biało-czerwonych kwiatów na gałązkach jodły, sosny i świerka z beskidzkich lasów i zapłonął znicz. Na biało-czerwonej szarfie widnieje napis: „Legionistom – Wskrzesicielom Ojczyzny -Limanowskie Stowarzyszenie Historii Ożywionej Jabłoniec 1914”.W dowód pamięci o przelanej polskiej krwi,  polsko-węgierskim braterstwie broni i ponadtysiącletniej przyjaźni miedzy naszymi narodami.

 

Napisałem w Kaczyka, polskiej wsi na Bukowinie, 29 sierpnia 2016 roku.

 

            Marek Sukiennik

Limanowskie Stowarzyszenie Historii Ożywionej Jabłoniec 1914
Adres: ul. T.Kościuszki 6, 34-600 Limanowa
KRS: 0000485295
NIP: 7372203252
REGON: 122988528
Partnerzy:
Ta strona wykorzystuje pliki cookies i inne technologie. Korzystając z witryny wyrazasz zgodę na ich używanie.Dowiedz się więcejRozumiem